Ergin-Türkiye kararı: Askeri mahkemelerin yetkisi görev başında suç işlemiş askeri personeli kapsamalı

Erükçü-Türkiye kararı: Bağımsızlık ve tarafsızlık özellikleri taşımayan mahkeme adil bir yargılama sunamaz

‘Özel ve diğerleri’ kararı: Başvuranların, ‘tarafsız olunmadığı’ yönündeki şüpheleri objektif olarak doğrulanmaktadır

Hükümetin,CMK’nın değiştirilerek askerlere sivil yargı yolunu açan hükümlerini veto etmemesi için Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’e ve bu düzenlemenin askere karşı önyargı içermediği konusunda ikna amacıyla Genelkurmay’a, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) ‘askeri yargı’ nedeniyle Türkiye’yi mahkûm ettiği üç kararını sunduğu ortaya çıktı. Köşk’e gönderilen ve Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Hukuk Müşavirliği ile Adalet Bakanlığı arasındaki “fiili komisyon”un da “masası”nda duran üç karar şunlar:

1-KAPSAMI ÇİZİLDİ: AİHM, “Halkı askerlikten soğutma” suçundan yargılanan Günlük Emek Gazetesi Editörü Ahmet Ergin’in başvurusu sonucu Türkiye’yi mahkûm etti. 4 Mayıs 2006 tarihli kararın gerekçesinde de askeri yargının görev alanının sınırlarını şöyle çizdi: “Askeri mahkemelerin yetkileri, görevlerini icra ederken suç işlemiş askeri personeli kapsamalıdır. AİHM; yargı yetkisinin prensip olarak bir sivil toplum niteliği olması nedeniyle, ordunun, demokratik devletlerin anayasal öngörülerinde sahip olduğu özel konumun, ulusal güvenlik alanıyla sınırlı tutulması gerektiğini belirtir.”

2- TARAFSIZ VE BAĞIMSIZ DEĞİL: A. Özel, H. Köse ve C.Çakar isimli doktorlar Türkiye’de “sahte çürük raporu vermek”ten yargılanıp ceza aldılar. AİHM, bu doktorlar hakkındaki yargılama süreci nedeniyle Türkiye’yi mahkûm etti. Askeri mahkemelerin tarafsız ve bağımsız olmadıkları görüşü AİHM’nin 31 Ocak 2008 tarihli bu kararına da şöyle yansıdı: “AİHM, daha önce de bu başvurudakine benzer sorunlar hakkında görüş bildirme fırsatı bulduğunu ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6/1′inci maddesinin (adil yargılanma hakkı) ihlal edildiği sonucuna vardığını anımsatır. Başvuranların bu yargı makamının (askeri mahkeme) tarafsız ve bağımsız olmadığı yönündeki şüpheleri objektif olarak doğrulanmaktadır.”

3-”BAĞIMSIZLIKTAN YOKSUN”: 13 Kasım 2008′de yine usulsüz çürük raporu iddiası üzerine askeri mahkemede Özkan Erükçü isimli kişi hakkında yapılan yargılama sürecinin sonunda AİHM, askeri mahkemeler için şöyle dedi: “AİHM, benzer kararlarda verdiği hükümleri hatırlatarak bağımsızlıktan ve tarafsızlıktan yoksun bir mahkemenin her halükarda kendi yargısına tabi kişilere adil bir yargılama sunamayacağı kanısına varmaktadır.”

KÖŞK İNCELİYOR
Hükümetin, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklik konusunda askerleri ikna etme gayreti anlaşılabilir bulunurken, aynı çabanın Köşk’e yönelik de olması “Yasanın veto endişesi mi var” sorusunu gündeme getirdi. Hükümetin Köşk’e gönderdiği AİHM kararlarının ortak özelliği, sivil kişilerin askeri mahkemelerde yargılanmaları sonucunda verilmiş hükümlere yönelik olması. Bu durum da “Veto endişesinin sadece askerlerin sivil mahkemelerde yargılanmasına ilişkin hükümden kaynaklanmadığı, sivil kişilerin suçun niteliği ne olursa olsun askeri mahkemelerde yargılanamayacağı hükmüne de dayanıyor” yorumlarına neden oldu. Cumhurbaşkanlığı kaynakları da Köşk’ün hukukçularının çalışmasını sürdürdüğünü, gerek görülürse öncelikle Meclis’ten olmak üzere dışarıdaki hukukçulardan da görüş alınabileceğini belirtti. Köşk’teki genel hava, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün yasa ile ilgili kararını 15 gün dolmadan vermesi.

Kaynak:Sabah.com.tr